Εισηγήσειςadmin

Αυθαίρετη Δόμηση – Αμοιβή Μηχανικού

ΚΩΝ/ΝΟΣ ΚΑΡΑΤΣΩΛΗΣ ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ. ΝΟΜΙΚΟΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΗΣ Τ.Ε.Ε

 

 Αμοιβές Μηχανικών.

Αρθρο: 7

    1. Η αμοιβή των μηχανικών, για την μελέτη των έργων που αναφέρονται στο άρθρο 1 παρ. 1 του π.δ. 696/1974 (ΦΕΚ 301 Α’), καθορίζεται ελεύθερα με έγγραφη συμφωνία των συμβαλλομένων. Οι προβλεπόμενες στο προεδρικό διάταγμα (άρθρο 1 π.δ 696/1974) ως υποχρεωτικώς ελάχιστες αμοιβές παύουν εφεξής να ισχύουν με αυτόν το χαρακτήρα.  ( Ισχύουν ως νόμιμες αμοιβές αλλά όχι ως ελάχιστες)
    2. Η Δ.Ε. του Τ.Ε.Ε., όταν περιέρχεται στην αντίληψή του περίπτωση συνομολογήσεως από μηχανικό σύμβασης, της οποίας η αμοιβή φαίνεται ασυνήθιστα χαμηλή, τον καλεί εγγράφως να δικαιολογήσει το ύψος της, ζητώντας τις διευκρινίσεις που κρίνει σκόπιμες.

Καταργήθηκε η παρ.β (εδάφιο) του άρθρου 7 του Ν.3919/2011

Η σχετική σύμβαση, η οποία πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία που ορίζονται στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 1 του β.δ. της 30/31.5.1956 (ΦΕΚ 134 Α’), κατατίθεται από τον μηχανικό στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.).

Οι εισφορές υπέρ του Τ.Ε.Ε., υπέρ ασφαλιστικών ταμείων και λογαριασμών, καθώς και οι λοιπές εισφορές και δικαιώματα που προβλέπεται από την ισχύουσα νομοθεσία ότι υπολογίζονται επί της αμοιβής των μηχανικών, υπολογίζονται εφεξής επί της συμβατικής αμοιβής, εφόσον αυτή είναι μεγαλύτερη από την νόμιμη αμοιβή κατά την έννοια της παρ. 1 του άρθρου 1 του π.δ. 696/1974, όπως αντικαθίσταται με την παράγραφο 8, άλλως υπολογίζονται επί της νόμιμης αμοιβής.

Με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων και Οικονομικών, μετά γνώμη της Διοικούσας Επιτροπής του Τ.Ε.Ε., διενεργείται κάθε αναγκαία προσαρμογή στις διατάξεις του παρόντος νόμου των διατάξεων της νομοθεσίας που διέπει την εκπόνηση μελετών ιδιωτικών έργων και τις αμοιβές των μηχανικών.

Η σχετική σύμβαση, η οποία πρέπει να περιέχει τουλάχιστον τα στοιχεία που ορίζονται στις παραγράφους 1 και 2 του άρθρου 1 του β.δ. της 30/31.5.1956 (ΦΕΚ 134 Α’), κατατίθεται από τον μηχανικό στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (Τ.Ε.Ε.).

Παράγραφος 1.

Οι Μηχανικοί, Διπλωματούχοι Ανωτάτων Σχολών του Ε.Μ.Πολυτεχνείου ή ομοταγών αυταίς Σχολών της Αλλοδαπής, μέλη του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, καθώς και οι βάσει των Νόμων 4663/1930 “περί ασκήσεως επαγγέλματος Πολιτικού Μηχανικού, Αρχιτέκτονος και Τοπογράφου” και 6422/1934 “περί ασκήσεως του επαγγέλματος του Μηχανολόγου, του Ηλεκτρολόγου, του Μηχανολόγου Ηλεκτρολόγου Μηχανικού, ως και του Ναυπηγού”, ασκούντες εν όλω ή εν μέρει τα επαγγέλματα ταύτα, άμα τη αναθέσει εις αυτούς της συντάξεως οιασδήποτε μελέτης υποχρεούνται, όπως εντός 8 ημερών από της αναθέσεως υποβάλωσιν εις το Τεχνικόν Επιμελητήριον, ή τον δι’ αποφάσεως της Διοικούσης Επιτροπής αυτού εξουσιοδοτούμενον, δήλωσιν του αναθέτοντος περί της αναθέσεως ως και ιδίαν δήλωσιν περί αποδοχής ταύτης………

Παράγραφος 2.

Η δήλωσις δέον να περιλαμβάνη

  • το ονοματεπώνυμον ή τον τίτλον και την διεύθυνσιν του αναθέτοντος,
  • το είδος της αναληφθείσης μελέτης 
  • κατά προεκτίμησιν το μέγεθος και την δαπάνην αυτής
  • την επ’ αυτής αμοιβήν.

Ελάχιστο περιεχόμενο της έγγραφης συμφωνίας της παρ. 1α του άρθρου 7 του Ν.3919/2011

(N.4014/2011)

Οι δηλώσεις των συμβαλλομένων μπορούν να περιέχονται στην έγγραφη σύμβαση ή να προσαρτώνται σε αυτήν.

  1. Στοιχεία του Κυρίου του έργου – Εντολέα
  2. Στοιχεία μηχανικού – Αναδόχου
  3. Στοιχεία Ομάδας μηχανικών ανά είδος μελέτης, επίβλεψης ή άλλης υπηρεσίας μηχανικού και ποσοστό συμμετοχής εκάστου για τον υπολογισμό της κατανομής της αμοιβής.
  4. Τίτλος έργου :
  5. Περιγραφή έργου: (ποσοτικά και ποιοτικά) με αναφορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ώστε να είναι δυνατή  η εκτίμηση των απαιτούμενων μελετών
  6. Δήλωση αναθέτοντος ότι η μελέτη – αποτέλεσμα των εργασιών Μηχανικού θα υποβληθεί για την υπαγωγή σε ειδική διάταξη ( Ν.4014/2011)
  7. Η νόμιμη αμοιβή για το συγκεκριμένο έργο, όπως προκύπτει σύμφωνα με την Ενδεικτική  δαπάνη του, κατά την εφαρμογή του ΠΔ 696/1974.
  8. Η συμφωνηθείσα αμοιβή για το συγκεκριμένο έργο (δηλώνεται ως απόλυτος αριθμός).
  9. Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα εξέλιξης του έργου αναλόγως της χρηματοδότησής του .
  10. Δηλώσεις όλων των συμβαλλομένων ότι έλαβαν υπ’ όψιν κατά τη σύναψη της συμβάσεως το άρθρο  179 του Α.Κ.
  11. Δήλωση του μηχανικού για την υποχρέωση γνωστοποίησης στο ΤΕΕ των οριστικών στοιχείων έργου μετά την περαίωση της παροχής.
  12. Άλλες συμφωνίες.

Ελάχιστο περιεχόμενο της έγγραφης συμφωνίας της παρ. 1α του άρθρου 7 του Ν.3919/2011 .

Οι δηλώσεις των συμβαλλομένων μπορούν να περιέχονται στην έγγραφη σύμβαση ή να προσαρτώνται σε αυτήν.

  1. Στοιχεία του Κυρίου του έργου – Εντολέα
  2. Στοιχεία μηχανικού – Αναδόχου
    1. Στοιχεία Ομάδας μηχανικών ανά είδος μελέτης, επίβλεψης ή άλλης υπηρεσίας μηχανικού και ποσοστό συμμετοχής εκάστου για τον υπολογισμό της κατανομής της αμοιβής.
    2. Δήλωση από τον Κύριο του έργου για την ανάληψη ευθύνης συγκρότησης ομάδας μηχανικών (σε περίπτωση που δεν ανατίθενται σε Μηχανικό όλες οι απαιτούμενες μελέτες)
    3. Δήλωση εξουσιοδότησης του αντισυμβαλλόμενου μηχανικού για τη    συγκρότηση της απαιτούμενης ανά ειδικότητα ομάδας μηχανικών καθώς και καθορισμός συντονιστή Ομάδας (Τυπικό χαρακτήρα. όχι χαρακτήρα ευθύνης Μηχανικού. ποινικές αστικές)
  4. Τίτλος έργου
  5. Περιγραφή έργου: (ποσοτικά και ποιοτικά) με αναφορά στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του ώστε να είναι δυνατή η κατάταξή του στις κατηγορίες του ΠΔ 696/1974.
    1. Το ανατεθέν στάδιο μελέτης κατά το ΠΔ 696/1974. (Προμελέτη, Οριστική Μελέτη, Μελέτη Εφαρμογής) όταν ανατίθεται μελέτη και Χρονοδιάγραμμα υλοποίησης – ολοκλήρωσης της μελέτης. (Τα στάδια δεν είναι κατανοητά από τον πολίτη αλλά είναι απαραίτητο στοιχείο για την σύμβαση)
    2. Δήλωση αναθέτοντος ότι η μελέτη θα υποβληθεί στην Πολεοδομική Υπηρεσία, με σκοπό την έκδοση άδειας εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών ή την υπαγωγή σε ειδική διάταξη ( Ν.4014/2011)
  7. Ανάθεση και Ανάληψη Επίβλεψης (συμπληρώνεται αναλόγως το αντίστοιχο πεδίο συμφώνως με το συμβατικό πλαίσιο)
    1. Ανάθεση και ανάληψη άσκησης επίβλεψης κατά το ΝΔ 17-7/16-8-1923 (Α΄228) σε συνδυασμό με το ΒΔ 15-12-1923 / 21-1-1924 (Α΄11)
    2. Ανάθεση και ανάληψη άσκησης επίβλεψης κατά τον Ν. 1396/1983 (Α΄ 126)
    3. Ανάθεση και ανάληψη άσκησης επίβλεψης κατά το ΠΔ 305/1996 (Α΄212)
  8. Ενδεικτική δαπάνη του Έργου (προεραιτικά) Στοιχεία που παραδίδονται από τον Κύριο του Έργου – Εντολέα  στον μηχανικό σε περίπτωση ανάθεσης Μελέτης (Δηλώνονται τα αντίστοιχα πεδία ) (πχ τοπογραφικό ή Μελέτες σε προγενέστερο στάδιο από το ζητούμενο) Νομιμοποιητικά έγγραφα :
  9. Ενδεικτική δαπάνη του Έργου, η οποία προκύπτει από τα παραδοθέντα  από τον κύριο του έργου στοιχεία
  10. Η νόμιμη αμοιβή για το συγκεκριμένο έργο, όπως προκύπτει σύμφωνα με την Ενδεικτική δαπάνη του, κατά την εφαρμογή του ΠΔ 696/1974. (με αντικειμενικό τρόπο (πχ επιφάνειες με τιμή μονάδας)
  11. Η συμφωνηθείσα αμοιβή για το συγκεκριμένο έργο (δηλώνεται ως απόλυτος αριθμός).
  12. Ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα εξέλιξης του έργου αναλόγως της χρηματοδότησής του .
    1. Δήλωση αποδοχής του κυρίου του έργου, ότι η τελικώς νόμιμη αμοιβή της μελέτης θα υπολογιστεί σύμφωνα με τον προϋπολογισμό της μελέτης , ως θα παραδοθεί, συντασσόμενο κατά τις οικείες διατάξεις.
    2. Δήλωση αποδοχής του κυρίου του έργου, ότι η  νόμιμη αμοιβή  επίβλεψης θα υπολογιστεί κατά το νόμο σύμφωνα με την συνολική δαπάνη που θα πραγματοποιηθεί για την κατασκευή του έργου.
    3. Δηλώσεις όλων των συμβαλλομένων ότι έλαβαν υπ’ όψιν κατά τη σύναψη της συμβάσεως το άρθρο  179 του Α.Κ.
    4. Δήλωση του μηχανικού για την υποχρέωση γνωστοποίησης στο ΤΕΕ των οριστικών στοιχείων έργου μετά την περαίωση της παροχής.
  14. Άλλες συμφωνίες

 

Εισηγήσειςadmin

Από την οικοδομή των εγκυκλίων σε ένα ορθό πλαίσιο συνταγματικών αξιών

Κων/νος Καρατσώλης
Δικηγόρος
Συνεργάτης Τ.Ε.Ε

Πολεοδομία αποσπασματική και απολυταρχική.
Πολεοδομία των Εγκυκλίων.

  • ’Νόμος Σουφλιά’’ (αποσπασματική)
  • Υπουργική αποφάση 31252/09 (ΦΕΚ 396 ΑΑΠ της 13-8-2009), (ΦΕΚ 59 Δ΄/3-2-89) (απολυταρχική)
  • αριθμ1/2010 Εγκύκλιος του Υ.ΠΕ.ΚΑ   (πολεοδομία των εγκυκλίων)

Το ίδιο το Σ.Τ.Ε έχει τονίσει δια των αποφάσεών του :

Πρέπει να επιχειρείται η περιστολή της, συνήθους για την ελληνική Διοίκηση, πρακτική της ευκαιριακής και απρογραμμάτιστης πολεοδόμησης, ο σχεδιασμός της οποίας αγνοεί την συνταγματική απαίτηση για υψηλής ποιότητας οικιστικό περιβάλλον και περιορίζεται να επικυρώνει εκ των υστέρων παράτυπες πραγματικές καταστάσεις, εις βάρος τηςποιότητας ζωής των κατοίκων.

Ελληνικό γίγνεσθαι

  • Προστατευτική σχέση του Έλληνα πολίτη με την ιδιοκτησία.
  • Αέναη και συνεχή φοβική στάση του κράτους μπρος στα συμφέροντα ολίγων  η οποία πρυτανεύει και στις μέρες μας.

Το Πρώτο Πολεοδομικό Σχέδιο της Αθήνας, το σχέδιο Κλεάνθη –Schaubert.
Μια πρακτική που μας ακολουθεί…

Το σχέδιο αυτό προέβλεπε την διάνοιξη της Οδού Σταδίου η οποία ξεκινούσε  από την σημερινή Ομόνοια,  ακολουθούσε την σημερινή της χάραξη και κατέληγε (το όνομα της) στο Στάδιο των Αθηνών (Καλλιμάρμαρο).

Όμως με την αρχική της χάραξη περνούσε μέσα από την ιδιοκτησία του Γ.Φίνλευ ο οποίος δυσαρεστήθηκε, και λόγω της επιρροής που είχε, πέτυχε να τροποποιηθεί το αρχικό σχέδιο και η οδός Σταδίου να μην φτάσει ποτέ μέχρι το Στάδιο.

Περαιτέρω εκείνο το σχέδιο κατακρεουργήθηκε.

Οι πλατείες λιγόστεψαν ,οι δρόμοι κόπηκαν, τα πεζοδρόμια έγινα μικρότερα …..

Η ίδια λογική μας ακολουθεί και σήμερα και μάλιστα σε επίπεδο νομοθέτησης.

Οικοδομή των Εγκυκλίων
Γ.Ο.Κ

‘’δίδαγμα κοινής πείρας’’
οι πολεοδομικές υπηρεσίες διαφθείρονται και  οι πολίτες αυθαιρετούν.

Λόγοι αναθεώρησης.

  • Μείωση των υψών των οικοδομών
  • Θεωρήθηκαν αντισυνταγματικές διατάξεις του ΓΟΚ/1985 (ν. 1577/1985) με τις οποίες αυξήθηκε το μέγιστο επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου.
  • Αντίθετες ερμηνείες
  • Κενά νόμου
  • Αποσπασματικές διατυπώσεις.

Βασικοί κανόνες Γ.Ο.Κ

‘’Καινοτομίες’’ . Βυζαντινοί χρόνοι.
Οι νόρμες αυτές , είχαν ως επίκεντρο τον άνθρωπο , την αξιοπρέπεια ως στάση ζωής, τον στόχο : οι συνθήκες ζωής του να βελτιώνονται με το να χαίρεται στην καθημερινότητά του το μεγαλείο του φυσικού περιβάλλοντος.

διάταγμα του 1836

Ο όρος αυτός θέλει προ πάντων τηρηθεί εις τας οικοδομάς των τριών προτέρων οδών και όλων των της νέας πόλεως οσάκις ζητεί ….. από τας αρχάς οικοδομής άδεια , θέλει αναφέρει πάντοτε εις την αίτησίν του εάν συνεννοήθει  ήδη με τους γείτονας του περί της μεταρρυθμίσεως των ορίων …..εάν όχι δια την εκτέλεση του σχεδίου της πόλεως επιφορτισμένος μηχανικός θέλει μεταβαίνει επιτοπίως δια να πληροφορηθεί δια του πράγματος.

Βασικές αρχές ενός νέου Γ.Ο.Κ

  • nεφαρμογή ορθών  νόμων και όχι αναρίθμητων εγκυκλίων  σε μια Κοινωνία και ένα Κράτος Δικαίου που σέβεται τον  πολίτη.
    –   η εγκύκλιος προϋποθέτει νόμο κατά το δίκαιό μας  –
  • αντικατάσταση διατάξεων  με σύγχρονα νομικά εργαλεία που θα απαντούν στις σημερινές προκλήσεις.
  • Εισαγωγή της Αρχιτεκτονικής και της Αισθητικής στις πόλεις μας , στα κτίρια , στην πολεοδομική κουλτούρα μας.

Γ.Ο.Κ .Προστασία Οικιστικού Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονική.
Συνταγματικές κατευθύνσεις.

  • Το αρχιτεκτονικό έργο ως πνευματικό δημιούργημα προστατεύεται από τον Νόμο.
  • Τα αρχιτεκτονικά έργα προστατεύονται από τις διατάξεις της πνευματικής ιδιοκτησίας, όπως προβλέπεται στο εθνικό Δίκαιο (αρθρ.2 παρ.1 Ν. 2121/1993) και σε Διεθνείς Συμβάσεις [αρθρ. 2 παρ. 1 της Διεθνούς Σύμβασης Βέρνης (Παρισιού)], εφόσον νοούνται πρότυπα, πνευματικά δημιουργήματα επιστήμης.

Οι σημερινές ανάγκες

  • Σήμερα απαιτούνται βελτιώσεις.
  • Καινοτομίες που θα ενθαρρύνουν τους πολίτες να εισάγουν την αρχιτεκτονική στα κτίρια, θα δημιουργήσουν συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού και θα προβάλλουν ως αξία την επιστήμη , την προστασία της πολιτιστικής εθνικής αλλά και διεθνούς  κληρονομιάς.
  • Καινοτομίες και ρυθμίσεις που θα επιτρέψουν νέες μεθόδους κατασκευής και σχεδιασμού να εισαχθούν ομαλώς στις πόλεις μας
  • Καινοτομίες που θα επιβάλλουν τους όρους της τέχνης και της επιστήμης και όχι τα ‘’κουτιά’’ της αγοράς.

Συνταγματική προστασία του οικιστικού περιβάλλοντος και της αξίας της Αρχιτεκτονικής.

  • Αρθ. 24 παρ. 2 Συντάγματος:
  • Πολεοδομικό κεκτημένο
  • Ν.1650/1986, στο άρθρο 2 παρ. 1, ορίζει το περιβάλλον ως «το σύνολο των φυσικών και ανθρωπογενών παραγόντων και στοιχείων, που βρίσκονται σε αλληλεπίδραση και επηρεάζουν την οικολογική ισορροπία, την ποιότητα ζωής, την υγεία των κατοίκων, την ιστορική και πολιτιστική παράδοση και τις αισθητικές αξίες».
  • Το πεδίο της Αρχιτεκτονικής που διαμορφώνει τις αισθητικές αξίες κάθε εποχής εντάσσεται στην σφαίρα προστασίας της διάταξης του άρθου 24 του Συντάγματος.

Η έννοια της αισθητικής των πόλεων και η σημερινή ανάγκη των πολιτών όχι μόνο να ‘’διαβιώνουν’’ αλλά να ζουν σ’ ένα κόσμο με σκοπό ένα καλύτερο αύριο απευθύνουν μέσω του συντάγματος την ρύθμιση και την λήψη των μέτρων που θα φέρουν την αρχιτεκτονική στο δομημένο περιβάλλον και θα δίνουν το δικαίωμα στον Αρχιτέκτονα δημιουργό να σχεδιάσει υπό την σκέπη και την προστασία του Συντάγματος και του Κράτους Δικαίου προς όφελος των πολιτών.

  • Ειδικότερα, πρέπει να εξασφαλιστεί δια των κανόνων μας ότι δίδεται στον Αρχιτέκτονα η ελευθερία  να σχεδιάσει και να υλοποιήσει σύννομα ένα κτίριο εκφράζοντας στο χώρο το δικό του αξιακό σύστημα που ακολουθεί  την επιστήμη του και το γνωστικό του αντικείμενο.
  • Οι κανόνες που θα του επιτρέπουν την άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος θα πρέπει να απαντούν στην αισθητική και την πορεία μιας σύγχρονης εποχής για την αρχιτεκτονική…
  • οι νέες ρυθμίσεις θα πρέπει να στηρίζονται στις κατευθυντήριες αρχές του συντάγματος και του Ν.Δ του 1923 (Κώδικας Πολεοδομικής Νομοθεσίας)
  • αποδελτίωση  των αποφάσεων του ΣΤΕ
  • θα πρέπει μια ειδική νομική έκθεση και επεξεργασία να εξειδικεύει τους νέους όρους σχεδίασης και κατασκευής με βάση τις νέες τάσεις Αρχιτεκτονικής, την  ανάπτυξη, την οικονομία, την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων
  • οι νέοι κανόνες που θα τροποποιήσουν παλαιοτέρους να ανταποκρίνονται στις ανάγκες του σήμερα.
  • Το ζήτημα των υψών των οικοδομών θα πρέπει να επανεξεταστεί με κύριο γνώμονα την ευχέρεια για Αρχιτεκτονική Ελευθερία.
  • παράλληλα , θα πρέπει να διατηρήσουμε και να επικαιροποιήσουμε τους περιβαλλοντικούς  κανόνες του σημερινού Γ.Ο.Κ.
  • Επανακαθορισμός των Ειδικών Πολεοδομικών και Αρχιτεκτονικών Επιτροπών  ως προς το έργο και την διαδικασία ελέγχου που παράγουν
  • Κίνητρα πολεοδομικού περιεχομένου για ειδικές πολεοδομικές ενότητες αρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος.
  • Νομοθετική Ενίσχυση των προβλέψεων του Γ.Ο.Κ  για δημιουργία χώρων πρασίνου
  • Νέες μορφές πρασίνου στις πόλεις μας.
  • Έλεγχος των επαγγελματικών δικαιωμάτων ώστε να διασφαλίσουμε ότι αυτός που Αρχιτεκτονεί έχει τα νόμιμα και ουσιαστικά προσόντα προς τούτο.
  • Να τεθούν οι βάσεις για Ειδικούς  Οικοδομικούς Κανονισμούς ανά οριοθετημένη περιοχή
  • Περιορισμός στην έννοια δόμησης. Υφίστανται περιοχές εντός σχεδίου και περιοχές εκτός σχεδίου. Υφίστανται οικόπεδα και γήπεδα ή αγροτεμάχια.
  • Συγκρότηση του ΑΠΑΣ όπως προβλεπόταν στο άρθρο 3 του Γ.Ο.Κ
  • Όλες οι πολεοδομικές τροποποιήσεις πρέπει να αποβλέπουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των κατοίκων και την εισαγωγή της Αρχιτεκτονίας στα κτίριά μας.

Τρόπος έκδοσης οικοδομικών αδειών. Έλεγχος κατασκευών.

Ένα καθαρό συνταγματικό ορθό πλαίσιο κανόνων που θα μειώσει τη διαφθορά και την γραφειοκρατία.

Στις νομικές ρυθμίσεις προκύψουν πρέπει να ληφθούν υπόψη:

  • Το Άρθρο 52. ΝΔ 17.7/16.8.1923, Χορήγηση αδειών, Έλεγχος των εργασιών δόμησης
  • απόφαση του Σ.Τ.Ε 2692/2009
    με την απόφαση έγινε δεκτό ότι οι ίδιες διατάξεις, οι οποίες επιτρέπουν την έκδοση οικοδομικών αδειών μόνο κατόπιν ελέγχου της πληρότητας των μελετών, δεν έχουν την έννοια ότι αφαιρούν από τις κατάλληλα στελεχωμένες πολεοδομικές υπηρεσίες την αρμοδιότητα να ελέγξουν και την ορθότητα αυτών, εφόσον από άλλους ελέγχους, στο στάδιο της κατασκευής (αυτοψίες), υπάρξουν ενδείξεις στατικής ανεπάρκειας, δεδομένου ότι οι ίδιες υπηρεσίες είναι αρμόδιες, σε κάθε περίπτωση, να ελέγχουν την επικινδυνότητα των οικοδομών.
  • δίνεται η δυνατότητα με προσοχή και συμφώνως με τις κατευθυντήριες διατάξεις να προχωρήσουμε σε αλλαγή του τρόπου έκδοσης οικοδομικών αδειών με στόχο μια λιγότερο γραφειοκρατική διαδικασία .
  • (έλεγχος πληρότητας σε έργα μικρού όγκου κατά την έννοια των διατάξεων και των αποφάσεων του ΣΤΕ με ευθύνη της πολιτείας)
  • λιγότερους ελέγχους στο στάδιο των μελετών

Οι Αρχιτέκτονες να αναλάβουν τις ευθύνες ως δημιουργοί…

πολιτεία του πλάτωνος

‘‘βέλτιστη ιδανική πολιτεία , η οποία θα ικανοποιούσε τα ηθικά και κοινωνικά ιδεώδη σε μια πολεοδομικώς άρτια πόλη.’’

Εισηγήσειςadmin

Ευθύνες Μηχανικών – Αυθαίρετη Δόμηση

Κων/νος Καρατσωλης Δικηγόρος. Νομικός Συνεργάτης Τ.Ε.Ε

Ινστιτούτο Εκπαίδευσης & Επιμόρφωσης Μελών Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας Α.Ε.

 

Κεφάλαιο Α. Οι ευθύνες των μηχανικών στην ελληνική έννομη τάξη

  • Η Δικαιολογητική βάση ευθυνών των Μηχανικών.
  • Η συμμετοχή των Μηχανικών στα έργα  – Η διάκριση των καθηκόντων.
  • Η έννοια της ευθύνης του Μηχανικού στην σημερινή ελληνική Κοινωνία.

Η Δικαιολογητική  βάση ευθυνών των Μηχανικών.

  • Η ποιότητα του Δομημένου Περιβάλλοντος καθρεπτίζει την παραγωγικότητα, την ανταγωνιστικότητα και την ευημερία. Επιπλέον, αρκετοί από τους παράγοντες δημόσιας υγείας και ασφάλειας που έχουν αντίκτυπο στην κοινωνία πηγάζουν από τον τρόπο δράσης  και εποπτείας του Μηχανικού, εν μέρει υπευθύνου για την ποιότητα του Δομημένου Περιβάλλοντος μιας και ο ίδιος κατέχει το ειδικό γνωστικό αντικείμενο προς αυτό το σκοπό.
  • Ειδικά η πολιτεία μας, λόγω των ειδικών γεωλογικών και φυσικών δεδομένων  της χώρας μας, μέσω των νομοθετημάτων τα οποία έχει θεσπίσει, θεωρεί αδιαπραγμάτευτη την ποιότητα των κατασκευών  και για λόγους δημοσίου συμφέροντος θέτει προς τούτο πολλές φορές  αιώνια αστική και ποινική ευθύνη στον Μηχανικό.
  • Βεβαίως , η συμμετοχή του Μηχανικού είτε εκ των προτέρων είτε εκ των υστέρων συναντάται και στο αυθαίρετα Δομημένο περιβάλλον , χωρίς την άδεια και την επιλογή της πολιτείας. Προκειμένου να διαπιστώσουμε το πεδίο ευθύνης σε αυτή την τελευταία ειδική περίπτωση είναι αναγκαίο αλλά και χρήσιμο, ως γνώση, να περιγράψουμε το πεδίο ευθύνης του Μηχανικού σε ένα γενικό πλαίσιο.

Η συμμετοχή των Μηχανικών στα έργα – Η διάκριση των καθηκόντων.

Οι Έλληνες Μηχανικοί  οι οποίοι ασχολούνται με τα κτιριακά έργα αναλαμβάνουν καθήκοντα στα εξής πεδία :

  • Εκπόνηση Μελετών και Σχεδιασμός
  • Σύνταξη Φακέλου / Σχεδίου Ασφάλειας και Υγείας
  • Χρονοδιαγράμματα Κατασκευής
  • Σύνταξη Προϋπολογισμού Έργου
  • Επίβλεψη Εφαρμογής Μελέτης και Κατασκευής
  • Επίβλεψη των φάσεων Κατασκευής και των Μέτρων Ασφαλείας
  • Παραλαβή του αποπερατωμένου Έργου
  • Tεχνικές εκθέσεις
  • Πραγματογνωμοσύνες
  • Δηλώσεις ενώπιον διοικητικών αρχών.
  • Ελέγχους στατικής επάρκειας.

—Ως θα αναλυθεί σε επόμενα σημεία ,προκειμένου να διαπιστώσουμε το πλαίσιο ευθύνης του Μηχανικού θα πρέπει να καταγράψουμε πρωτίστως την παράβαση καθήκοντος επιμελείας το οποίο ο μηχανικός είχε αναλάβει.

Συνεπώς, η  διάκριση των καθηκόντων των Μηχανικών είναι μοναδικής σημασίας για την απόδοση τυχόν ευθυνών.

Η έννοια της ευθύνης του Μηχανικού στη σημερινή ελληνική Κοινωνiα

Σήμερα, σε ένα πεδίο ισοπεδωτικών αλλαγών ο όρος ευθύνη για τον Μηχανικό λαμβάνει άλλη διάσταση καθώς :

  • Καταργούνται οι κανόνες περί ελάχιστων αμοιβών Μηχανικών, οι οποίοι έχουν τεθεί ως κανόνες δημοσίας τάξεως που στηρίζουν θεμελιώδεις πολιτικές και κοινωνικές ή ηθικές αντιλήψεις, χωρίς να τροποποιηθεί το πλαίσιο  για τις ευθύνες που οι Μηχανικοί αναλάμβαναν και αναλαμβάνουν.
  • Απουσιάζει παντελώς η κρατική εποπτεία και πιστοποίηση όλων των συντελεστών των έργων.
  • Τα έργα παράγονται από πληθώρα ανομοιογενών συντελεστών, όπως κατασκευαστές – εργολάβους  – υπεργολάβους  – τεχνίτες και εργάτες  με διαφορετική καταγωγή, διαφορετική γλώσσα, διαφορετική τεχνική προσέγγιση και γνώση.

 

 

 

Κεφάλαιο Β. Κυρίες υπηρεσίες Μηχανικών με ιδιαίτερες νομικές υποχρεώσεις

  • Επίβλεψη Μηχανικών. Μια  υπηρεσία για το Δομημένο Περιβάλλον με ιδιαίτερες νομικές υποχρεώσεις.
  • Ευθύνη Μηχανικού λόγω πτώσης κτίσματος από σεισμό.

 

Επίβλεψη Μηχανικών. Μια  υπηρεσία για το Δομημένο Περιβάλλον με ιδιαίτερες νομικές υποχρεώσεις.

Επιλέγεται ως πρώτη και κύρια αναφορά δραστηριότητας Μηχανικού καθώς :

α) Στα καθήκοντα επίβλεψης συναντούμε τις περισσότερες περιπτώσεις παραβιάσεις κανόνων στην οικοδομική δραστηριότητα (ποινές, πειθαρχικά παραπτώματα κ.α). β)  Είναι μια έννοια με διαφορετικές εκφάνσεις εκ του νόμου οι  οποίες πολλές φορές συγχέονται στην πράξη.

 

Α. Υπηρεσία της επίβλεψης – εποπτείας τεχνικών έργων για την κατασκευή των οποίων απαιτείται άδεια από δημόσια αρχή

Α. Οι διατάξεις του από 17/7-16/8/1923 Ν.Δ. (άρθρα 53-55) σε συνδυασμό με το Β.Δ. 15/12/23-21/01/24 περί εκτελέσεως του από 17/07/1923 Ν.Δ. περιγράφουν την ανάληψη ευθύνη από τη μελέτη και  την υπηρεσία της επίβλεψης – εποπτείας τεχνικών έργων για την κατασκευή των οποίων απαιτείται άδεια από δημόσια αρχή.

O Επιβλέπων:

  • Επιβλέπει τις οικοδομικές  εργασίες η  φύση  των οποίων εμπίπτει στις αρμοδιότητες που του αναθέτει η Πολεοδομία  με την οικοδομική άδεια.
  • Επιβλέπει την αρχιτεκτονική και κτιριολογική διάταξη της οικοδομής έχοντας την ευθύνη για την εφαρμογή του σχεδίου και την τήρηση υπό της υγιεινής και αισθητικής επιβαλλομένων περιορισμών και των λοιπών όρων βάσει των  οποίων χορηγήθηκε η σχετική οικοδομική άδεια.
  • Επιβλέπει τη δόμηση των μεταλλικών και εκ μεταλλοπαγούς σκυροκονιάματος ή και εξ άλλων υλικών μερών της οικοδομής έχοντας την ευθύνη για τη στερεότητα αυτών.
  • Αναφέρεται στην Πολεοδομική Υπηρεσία για την σύννομη εκτέλεση του έργου.
  • Αντικαθίσταται μόνο με έγκριση της υπηρεσίας  (Η σύμβαση του δηλ. δεν λύεται με μόνη τη βούληση του κυρίου του έργου).

 

Β. Καθήκοντα επιβλέποντα, ο οποίος αναλαμβάνει την υπεύθυνη παρακολούθηση των εκτελουμένων έργων περιφρουρώντας τα συμφέροντα του εργοδότη

Β. Στα άρθρα 91 – 95 π.δ 696/1974 ρυθμίζονται καθήκοντα επιβλέποντα, ο οποίος αναλαμβάνει την υπεύθυνη παρακολούθηση των εκτελουμένων έργων περιφρουρώντας τα συμφέροντα του εργοδότη.

Ο ορισμός αυτού του επιβλέποντος Μηχανικού δεν είναι υποχρεωτικός-εκ του νόμου, όπως αντίθετα συμβαίνει με τα Δημόσια έργα.

 

 

  • η υπεύθυνη παρακολούθηση των εκτελουμένων έργων
  • η χορήγηση πλήρων και λεπτομερών οδηγιών στον κατασκευαστή του έργου για την κατά τα συμβατικά στοιχεία, την επιστήμη και τους κανόνες της τέχνης έντεχνη, εμπρόθεσμη και οικονομική εκτέλεση των εργασιών
  • η μέριμνα για τη συμμόρφωση του αναδόχου στις συμβατικές του υποχρεώσεις
  • η περιφρούρηση των συμφερόντων του Εργοδότη
  • η εργασία μικροτροποποιήσεων της αρχικής μελέτης
  •  η σύνταξη λογαριασμών και συγκριτικών πινάκων
  • η έγκαιρη σύνταξη πρωτοκόλλων αφανών εργασιών
  • κ.α.

Περαιτέρω, καθήκοντα επιμελείας του επιβλέποντος μηχανικού θεμελιώνουν διατάξεις του Εργατικού Δικαίου, με τις οποίες καθορίζονται τα καθήκοντα, οι ευθύνες και οι εκ του νόμου υποχρεώσεις των συντελεστών των τεχνικών έργων εν γένει σε σχέση με την ασφάλεια των εργαζομένων και τρίτων με την διαδικασία λήψης και τήρησης μέτρων ασφαλείας.

 

Γ. μέτρα ασφάλειας

Οι διατάξεις του Π.Δ.778/1980 “περί μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεση  οικοδομικών εργασιών”,  επιβάλλουν στους, σύμφωνα με τον νόμο, υπεύθυνους του έργου την λήψη των προβλεπόμενων από τις διατάξεις αυτές μέτρων ασφαλείας.  Mε το Π.Δ 1073/1981 και τον Ν. 1396/83, ρυθμίζεται η ευθύνη του μελετητή, καθώς επίσης και του επιβλέποντος μηχανικού, όσον αφορά την λήψη και τήρηση των μέτρων ασφαλείας για την προστασία των εργαζομένων και τρίτων, κατά την εκτέλεση των οικοδομικών και λοιπών τεχνικών έργων και στην τήρηση ημερολογίου μέτρων ασφαλείας.

 

Δ. μέτρα ασφάλειας

Περαιτέρω, με τα άρθρα 1,78,79 και 111 του π.δ.1073/1981 “περί μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεσιν εργασιών εις εργοτάξια οικοδομών και πάσης φύσεως έργων αρμοδιότητος Μηχανικού” ορίζεται ότι: “Επί των πάσης φύσεως εργοταξιακών έργων αρμοδιότητος Μηχανικού, συμπεριλαμβανομένων και των οικοδομικών τοιούτων, τηρούνται υπό των κατά νόμων υπευθύνων, πέραν των διατάξεων του π.δ.778/1980 “περί των μέτρων ασφαλείας κατά την εκτέλεσιν οικοδομικών εργασιών“.

 

  1. E. μέτρα ασφάλειας

Με το Π.Δ 305/1996 (εργατικό δίκαιο), καθορίζονται οι ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και υγείας που πρέπει να εφαρμόζονται στα προσωρινά ή κινητά εργοτάξια” (όγδοη ειδική οδηγία κατά την έννοια του άρθρου 16 (παράγραφος 1) της οδηγίας 89/391/ΕΟΚ). Κατά το εν λόγω διάταγμα συντονιστής για θέματα ασφαλείας και υγείας κατά την εκπόνηση της μελέτης του έργου, είναι κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο στο οποίο ο εργολάβος ολόκληρου του έργου και εάν δεν υπάρχει ο κύριος του έργου αναθέτει την εκτέλεση των καθηκόντων που προβλέπονται σ’ αυτό.

 

 

Ευθύνη Μηχανικών λόγω πτώσης κτίσματος από σεισμό

Στο εκτεταμένο πεδίο της ευθύνης μηχανικών εμπίπτουν οι διατάξεις του Ποινικού Κώδικα (άρθρα 286, 434 ΠΚ), οι οποίες προβλέπουν ρητά την ύπαρξη ποινικής ευθύνης για παράβαση των κανόνων της οικοδομικής και γενικότερα οικοδομικών και πολεοδομικών  διατάξεων. Η ευθύνη αφορά ειδικότερα την ορθή εφαρμογή και τήρηση των μελετών σύμφωνα με τους κανόνες της επιστήμης και της τέχνης.

  • Η κατά παράβαση των κανόνων της οικοδομικής
  • Η παράβαση και μη εφαρμογή της στατικής μελέτης (υπό την προϋπόθεση ότι είναι ορθή και άρτια)
  • Η αμελής συμπεριφορά μελετητή και επιβλέποντος στην κατασκευή κτιρίου, θεμελιώνουν αδικοπρακτική ευθύνη σε περίπτωση  κατάρρευσης του κτιρίου λόγω σεισμού.

Ο μηχανικός που έχει αναλάβει την επίβλεψη και την εκτέλεση έργου που αφορά σε οικοδομή, πρέπει να ελέγχει και να συμπληρώνει τις ελλείψεις του έργου ή να απέχει από την εκτέλεση και να ενημερώνει τον κύριο του έργου, αν είναι προφανές ότι, λόγω αυθαιρεσιών κατά την κατασκευή της υπάρχουσας οικοδομής και παραλείψεως της προς εφαρμογή στατικής μελέτης θα επιβαρύνει επικινδύνως την στατικότητα της όλης οικοδομής.

Μπορεί να γεννηθεί αδικοπρακτική ευθύνη του Μηχανικού από την παραβίαση της διατάξεως του άρθρου 286 ΠΚ, η οποία τιμωρεί όποιον κατά την διεύθυνση ή την εκτέλεση οικοδομικού έργου με πρόθεση ή από αμέλεια ενεργεί παρά τους κοινώς αναγνωρισμένους τεχνικούς κανόνες και έτσι προξενεί κίνδυνο για τη ζωή ή την υγεία ανθρώπου.

(Κοινώς αναγνωρισμένοι τεχνικοί κανόνες είναι οι τεχνικοί κανόνες που είναι γενικώς γνωστοί και εφαρμόζονται κατά την εκτέλεση οικοδομικών έργων από προπαιδευμένους και έμπειρους μηχανικούς που έχουν πρακτική ενασχόληση σε παρόμοια έργα, είναι δε αναγκαίοι για την ασφάλεια όσων έχουν σχέση με τη χρήση του οικοδομικού έργου μετά την εκτέλεσή του. Σύμφωνα δε με τους κανόνες αυτούς ο μηχανικός που έχει αναλάβει την επίβλεψη πρέπει να ελέγχει και να συμπληρώνει τις ελλείψεις ή να απέχει από την εκτέλεση εάν ο ίδιος το κρίνει απαραίτητο).

 Υποθεση “RICOMEX”

Στην υπόθεση ‘’Ricomex’’ κρίθηκε από το δικαστήριο ότι  Αρχιτέκτων μηχανικός που αναμίχθηκε στην εκτέλεση του έργου της σιδηροκατασκευής επικίνδυνης οικοδομής αυθαίρετης προσθήκης για την οποία  ενήργησε «εν τοις πράγμασι» ως επιβλέπων μηχανικός. Ως εκ τούτου είχε νομική υποχρέωση να φροντίσει για την τήρηση των προδιαγραφών ασφαλείας και να παρεμποδίσει την εκτέλεση του επικινδύνου έργου, που προκάλεσε θάνατο ή βλάβη ζωής και της υγείας τρίτων ζημιωθέντων.

Η ανωτέρω αναφορά προφανώς αντανακλά απόλυτα στις περιπτώσεις αυθαιρέτων κατασκευών στις οποίες αναμίχθηκαν Μηχανικοί στο στάδιο Μελέτης και Επίβλεψης και ανεξαρτήτως της έκδοσης αδείας ή όχι παρουσιάζονται ως οι εν τοις πράγμασι Μελετητές και Επιβλέποντες.

Η ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, ως αναλύθηκε παραπάνω πηγάζει από  τα άρθρα 286 παρ. 1 ΠΚ, 1 του ΠΔ 778/1980 και 7 του Ν 1396/1983, σε συνδυασμό με την υπ’ αριθ. 3046/304/30-1/3-2-1989 απόφαση του αναπληρωτή Υπουργού ΠΕΧΩΔΕ.

 

 

 

Κεφαλαιο Γ. Οι αποφασεισ των ελληνικων δικαστηριων

1.Ευθύνη του  μηχανικού να ενεργήσει κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης. 2.Ευθύνη του  Μηχανικού για την λήψη και τήρηση των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας. 3.Υπόθεση ‘’Ricomex’’. Aυθαίρετες κατασκευές.

Ευθυνη του  μηχανικου να ενεργησει κατα τους κανονες της τεχνης και της επιστημης

Ο μηχανικός του έργου, έχει ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, η οποία απορρέει από τις διατάξεις των άρθρων 286 και 434 ΠΚ, οι οποίες προβλέπουν ρητά την ύπαρξη ποινικής ευθύνης για παράβαση των κανόνων της οικοδομικής και γενικότερα οικοδομικών και πολεοδομικών  διατάξεων,  σε συνδυασμό με την υπ` αριθμ. 3046/304/30.1/3.2.89 απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ “Περί Κτιριοδομικού Κανονισμού”, να ενεργήσει την επίβλεψη της κατασκευής κατά τους κανόνες της τέχνης και της επιστήμης, να εξακριβώσει την τήρηση των οδηγιών του κατά την εκτέλεση του έργου, να φροντίσει για την ορθή  εφαρμογή της μελέτης, για την τήρηση των προδιαγραφών ασφαλείας και την άρση των τυχόν επικίνδυνων κατασκευών.

Σε περίπτωση κατά την οποία ο μηχανικός, εν γνώσει του  κατά τη διεύθυνση της εκτέλεσης του έργου, την οποία αυτός πράγματι είχε αναλάβει, δέχτηκε την κατασκευή του με αποκλίσεις από την εγκεκριμένη οικοδομική άδεια και τις μελέτες που είχαν τεθεί υπόψη του και κατά παρέκκλιση τούτων, αλλά και των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της επιστήμης και τέχνης, την οποία (παρέκκλιση) ο ίδιος έχει διαπιστώσει κατά την επίβλεψη του έργου με την αναφερόμενη ιδιότητα του, (έχει δηλαδή διαπιστώσει τις αποκλίσεις, τεχνικές ελλείψεις και αστοχίες και ως εκ τούτου γνωρίζει και προβλέπει  ότι εξαιτίας αυτών, το έργο είναι ελαττωματικό και επικίνδυνο, για τη ζωή και την υγεία ανθρώπων) και ως επιβλέπων ουσιαστικά και τυπικά μηχανικός, αποδέχεται  την κατασκευή της οικοδομής κατά παρέκκλιση των μελετών που τέθηκαν υπόψη  του, και τους όρους που οι μελέτες αυτές αλλά και η επιστήμη και η τέχνη θέτουν, τότε αυτός καθίσταται υπεύθυνος σε περίπτωση επέλευσης του κινδύνου (ΑΠ 8/2008, 9/2005, 11/2005, 13/2005, 408/2009).

Ευθυνη του  Μηχανικου για την ληψη και τηρηση των απαιτουμενων μετρων ασφαλειας 

Η ευθύνη του επιβλέποντος συνίσταται:

  • είτε στο ότι δεν φρόντισε για την λήψη των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας,
  • είτε στο ότι μολονότι αυτός διαπίστωσε, λόγω της επιβλέψεως που έκανε, ότι ο δεν λήφθηκαν στην οικοδομή τα υποδειχθέντα και απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας για την ασφάλεια των εργαζομένων, δεν έδωσε, όπως είχε υποχρέωση (άρθρο 7 Ν. 1396/1983), εντολή και οδηγίες λήψης αυτών στον εργολάβο και δεν επέβλεψε την τήρηση των οδηγιών του (ΑΠ 1037/2009).

Σημειώνεται ότι  όσον αφορά στην απόδοση των ευθυνών εξετάζεται ποιος ήταν στη συγκεκριμένη περίπτωση  ο επιβλέπων μηχανικός του έργου, ήτοι ο μηχανικός στον οποίο ο κύριος του έργου είχε αναθέσει την επίβλεψη αυτού και αυτός ο οποίος εν τοις πράγμασι ασκούσε την επίβλεψη του έργου  (ΑΠ 855/2010, 1029/2008).

Με βάση τα δεδομένα που αναλύθηκαν, σε περίπτωση πρόκλησης ατυχήματος, λόγω μη λήψης των απαιτούμενων και προβλεπόμενων από το νόμο μέτρων ασφαλείας σε κάποιο οικοδομικό έργο, τα Δικαστήρια θεωρούν ότι υφίσταται, μεταξύ άλλων και ευθύνη του επιβλέποντος το έργο μηχανικού, διότι αυτός, ενώ είχε ιδιαίτερη νομική υποχρέωση, κατά τις ανωτέρω διατάξεις, ως μελετητής και επιβλέπων μηχανικός του έργου, να επιμεληθεί της λήψεως των απαιτούμενων μέτρων ασφαλείας, ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος ατυχήματος, αυτός παρέλειψε την λήψη των μέτρων αυτών με συνέπεια να λάβει χώρα το ατύχημα (ΑΠ 855/2010, 93/2009, 1346/2008, 1029/2008, 848/1998).

 

Υπoθεση ‘’Ricomex’’. Αυθαiρετες κατασκευeς

Στην περίπτωση της υπόθεσης ‘’Ricomex’’ ανέκυψε ένα μείζον θέμα σχετικώς με την έκδοση άδειας οικοδομικών εργασιών.

Με την απόφαση δε έγινε δεκτό ότι εξαιτίας του προστατευτικού σκοπού των ανωτέρω διατάξεων, η τήρηση των κανόνων που τίθενται με αυτές δεν εναπόκειται μόνο στη βούληση και την τεχνική επάρκεια των ιδιωτών μελετητών, αλλά εντάσσεται στη σφαίρα ευθύνης και των αρμόδιων πολεοδομικών υπηρεσιών, που στελεχώνονται από προσωπικό που διαθέτει τις κατάλληλες τεχνικές γνώσεις για να ελέγξει την επακριβή τήρησή τους.

Περαιτέρω, με την απόφαση έγινε δεκτό ότι οι ίδιες διατάξεις, οι οποίες επιτρέπουν την έκδοση οικοδομικών αδειών μόνο κατόπιν ελέγχου της πληρότητας των μελετών, δεν έχουν την έννοια ότι αφαιρούν από τις κατάλληλα στελεχωμένες πολεοδομικές υπηρεσίες την αρμοδιότητα να ελέγξουν και την ορθότητα αυτών, εφόσον από άλλους ελέγχους, στο στάδιο της κατασκευής (αυτοψίες), υπάρξουν ενδείξεις στατικής ανεπάρκειας, δεδομένου ότι οι ίδιες υπηρεσίες είναι αρμόδιες, σε κάθε περίπτωση, να ελέγχουν την επικινδυνότητα από στατική άποψη των οικοδομών. Τέλος, η απόφαση δέχθηκε ότι κατά το στάδιο της κατασκευής και αποπεράτωσης της οικοδομής, οι πολεοδομικές υπηρεσίες υποχρεούνται, τουλάχιστον μια φορά, να διενεργούν αυτοψία, να επισημαίνουν οποιεσδήποτε παραλείψεις και σφάλματα διαπιστωθούν κατά τη διενέργεια του ελέγχου και να διατάξουν τη λήψη των κατάλληλων μέτρων προς επανόρθωσή τους.

Η υποχρέωση αυτή καθίσταται εντονότερη αν κατά το στάδιο του ελέγχου της στατικής μελέτης που υποβάλλεται σ’ αυτές διαπιστωθεί ότι αυτή δεν είναι πλήρης. Την υποχρέωση αυτή έχει η πολεοδομική υπηρεσία και κάθε φορά που διενεργεί αυτοψία σε οικοδομή είτε για να διαπιστώσει την ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών και προσθηκών μετά την ολοκλήρωση της οικοδομής, κατά το άρθρο 7 παρ. 3 του από 8.7/13.7.1983 π.δ., είτε για να διαπιστώσει το επικίνδυνο της οικοδομής κατά το άρθρο 1 του π.δ. της 13.4/22.4.1929, εφόσον πρόκειται για εμφανείς παραλείψεις και κακοτεχνίες.

 

 

 

Κεφάλαιο Δ. Συμπεράσματα – Προσεγγίσεις

  1. Η έννοια της παραβίασης  καθήκοντος επιμελείας
  2. Το ιδιότυπο της διάταξης του άρθρου 286 ΠΚ που πρέπει να γνωρίζει ένας Μηχανικός

 

Η έννοια της παραβίασης καθήκοντος επιμέλειας

Για την στοιχειοθέτηση της αντικειμενικής υπόστασης του εξ αμελείας εγκλήματος αποτελέσματος, το οποίο αποτελεί συνήθη περίπτωση αδικημάτων αποδιδόμενων σε μηχανικούς, αξιώνεται ρητά, σύμφωνα με την ισχύουσα νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων, η αντικειμενική παραβίαση ενός καθήκοντος επιμελείας και αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ αυτής και του ζημιογόνου αποτελέσματος.

Βλ. π.χ. ΑΠ 958/1981, ΠΧ ΛΒ (1982) ΑΠ 290/2004, ΠοινΛογ 2004, 331, ΑΠ 2432/2003, ΠοινΛογ 2003, 2582 ΑΠ 1863/2004, ΠοινΛογ 2004, 2286, ΑΠ 1999/2004, ΠοινΛογ 2004, 2392, 2394, ΑΠ 2452/2003, ΠοινΛογ 2003, 2611.

Με βάση τα προβλεπόμενα στην ισχύουσα νομοθεσία καθίσταται σαφές ότι η υπηρεσία της εκπόνησης μελέτης ή της υπηρεσίας επίβλεψης ως υπηρεσία Μηχανικού δεν είναι ενιαία και αδιαίρετη, αλλά αντιθέτως έχει αποτυπωθεί σε ποικίλες νομικές διατάξεις, οι οποίες καθιερώνουν εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους και αυτοτελή καθήκοντα επιμελείας-. Με άλλα λόγια, η συμμετοχή, η παρακολούθηση και η εποπτεία από τους Μηχανικούς σε εκτελούμενα τεχνικά έργα καταγράφεται στο νόμο σε διαφορετικές μεταξύ τους διατάξεις, οι οποίες καθιερώνουν εκάστοτε και διαφορετικές υποχρεώσεις και ευθύνες.

Η διάκριση των καθηκόντων και υποχρεώσεων του μηχανικού προκύπτει από την παράθεση των διατάξεων που αναφέρονται σε κάθε «είδους» επίβλεψη από την απλή ανάγνωση των οποίων καθίσταται σαφές, ότι για την ανάληψη κάθε επιμέρους υποχρέωσης απαιτείται μια διαφορετική σύμβαση με ιδιαίτερο αντικείμενο (έργο), όπως αυτό προσδιορίζεται από την εκάστοτε διάταξη νόμου ανάλογα με τον επιδιωκόμενο από τον νομοθέτη σκοπό.

Η αναγόρευση δηλ. του μηχανικού ως μελετητή  ή επιβλέποντος ενός τεχνικού έργου δεν  συνεπάγεται άνευ ετέρου την καθολική του ευθύνη για την ορθή εκτέλεση του έργου, πολλώ δε μάλλον ουδόλως σημαίνει ότι είναι υπαίτιος για οποιοδήποτε συλλήβδην εργατικό ατύχημα ή την σωματική βλάβη ή τον θάνατο τρίτων προσώπων που συνέβη κατά τη διάρκεια εκτέλεσης του τεχνικού έργου εκ μόνου του γεγονότος ότι αυτός υπήρξε επιβλέπων μηχανικός.

Πρέπει, επομένως, οπωσδήποτε να αναζητείται βάσει της συμβατικής σχέσης και της ρυθμιστικής αυτής νομοθεσίας, εάν ο υπό κρίση εκάστοτε  μηχανικός, ήταν επιφορτισμένος και με την τήρηση εκείνου του καθήκοντος επιμελείας, η παράβαση τον οποίου προκάλεσε αιτιωδώς το συγκεκριμένο, εκάστοτε, εγκληματικό αποτέλεσμα.

Βλ.Mυλωνόπουλος. γνωμοδότηση.Ευθύνες Επιβλεπόντων.Τ.Ε.Ε

 

Το ιδιότυπο της διάταξης του άρθρου 286 ΠΚ που πρέπει να γνωρίζει ένας Μηχανικός

Η παραγραφή της αξιόποινης πράξης του άρθρου 286 ΠΚ, δεν αρχίζει από το χρόνο κατά τον οποίο ο υπαίτιος ενήργησε ή όφειλε να ενεργήσει, όπως ορίζεται για όλα τα εγκλήματα (άρθρο 17 ΠΚ), αλλά από την ημέρα επέλευσης του αποτελέσματος της παραβίασης (άρθρο 286 παρ. 2 ΠΚ), ρύθμιση που καθιστά την πράξη αυτή πρακτικώς απαράγραπτη.

Το γεγονός αυτό θέτει σε ισόβια ομηρία τους μηχανικούς, αλλά και τους κληρονόμους τους, αφού η παραγραφή των αστικών αξιώσεων συμπίπτει με αυτήν του εγκλήματος (άρθρο 937 παρ. 2 ΑΚ). Ανάλογη εξαίρεση προβλέπεται μόνο για το έγκλημα των βασανιστηρίων υπό καθεστώς σφετερισμού της λαϊκής κυριαρχίας (άρθρο 137Δ παρ. 3 ΠΚ). Η έλλειψη οποιασδήποτε αναλογικότητας αποβαίνει προκλητική. Παράλληλα, κατά τρόπο ασυνήθιστο, προβλέπεται το ίδιο πλαίσιο ποινής για την τέλεση της πράξης από δόλο και από αμέλεια, γεγονός που καθιστά δυσμενέστερη τη θέση του κατηγορουμένου στη δεύτερη περίπτωση, που συντρέχει κατά κανόνα.

Πολεοδομικές εφαρμογές και δόμηση, Αθήνα, ΤΕΕ, 20-21 Μαΐου, 2004. Χριστόφορου Δ. Αργυρόπουλου Δικηγόρου Προέδρου της Ενώσεως Ελλήνων Ποινικολόγων

 

 

 

Κεφάλαιο Ε. Αυθαiρετη δόμηση. Νέες διατάξεις και ευθύνες Μηχανικών.

  1. Απαγόρευση εμπράγματων δικαιοπραξιών σε ακίνητα με αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσης.
  2. Απαιτούμενα δικαιολογητικά  για την  διαδικασία υπαγωγής .    
  3. Διερεύνηση ευθυνών Μηχανικών.

 

Απαγόρευση εμπραγμάτων δικαιοπραξιών σε ακίνητα με αυθαίρετες κατασκευές ή αυθαίρετες αλλαγές χρήσης.

Κατά το σκοπό των διατάξεων που θεσπίζονται οι μηχανικοί που χορήγησαν ανακριβή βεβαίωση για την δικαιοπραξία τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή από 30.000 μέχρι 100.000 ευρώ, ανάλογα με την αξία της αυθαίρετης κατασκευής.

Επίσης, ως διοικητικό μέτρο, στους μηχανικούς της προηγούμενης παραγράφου, ανεξάρτητα από την ποινική τους δίωξη, επιβάλλεται προσωρινή ή οριστική απαγόρευση άσκησης του επαγγέλματος από το αρμόδιο πειθαρχικό όργανο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης.

 

Απαιτούμενα δικαιολογητικά για την  διαδικασία υπαγωγής

Για την υπαγωγή στη ρύθμιση απαιτείται η υποβολή Τεχνική έκθεσης καθώς και μελέτης στατικής επάρκειας σε ορισμένες μόνο περιπτώσεις.

Ειδικότερα, κατά τις νέες διατάξεις στην έκθεση αυτή περιλαμβάνεται η περιγραφή της αυθαίρετης κατασκευής ή της αυθαίρετης χρήσης,  το εμβαδόν της, η χρήση της καθώς και δήλωση για το αν πρόκειται για κατασκευή πρόχειρα κατασκευασμένη (όπως στεγάσεις και επικαλύψεις από λαμαρίνα, σανίδες) από ευτελή υλικά (πρόχειρη κατασκευή).

Επιπλέον, Επισυνάπτονται φωτογραφίες όλων των όψεων της κατασκευής, θεωρημένες από δημόσια αρχή, αντίγραφα του στελέχους, του τοπογραφικού διαγράμματος της αδείας  , της κάτοψης του ορόφου, όπου εμφαίνεται  η αυθαίρετη κατασκευή  για την οποία ζητείται η υπαγωγή στις ρυθμίσεις του παρόντος και τα σχέδια τομής σε κλίμακα 1:100. Στις περιπτώσεις που δεν έχει εκδοθεί οποιαδήποτε οικοδομική άδεια ή αυτή δεν είναι δυνατό να ανευρεθεί επισυνάπτονται όλα τα παραπάνω στοιχεία πλην του στελέχους, που αποτυπώνουν την κατάσταση του ακινήτου.

Επίσης, σε κάθε περίπτωση υποβάλλεται απόσπασμα ρυμοτομικού ή απόσπασμα χάρτη με προσδιορισμό της θέσης του ακινήτου σε τοπογραφικό διάγραμμα εξαρτημένο από το κρατικό σύστημα συντεταγμένων (ΕΓΣΑ’ 87),  «φύλλο καταγραφής αυθαίρετης κατασκευής», σύμφωνα με το παράρτημα του παρόντος και για κάποιες περιπτώσεις κτιρίων συμπληρωμένο δελτίο ελέγχου δομικής επάρκειας του φέροντος οργανισμού, συνοδευόμενο από αναλυτική τεχνική έκθεση αρμόδιου μηχανικού και φωτογραφίες.  Η τεχνική έκθεση θα βασίζεται σε μακροσκοπικό οπτικό έλεγχο, που θα περιγράφει το σύστημα του φέροντος οργανισμού καθώς και τυχόν εμφανείς βλάβες.

Εφόσον η αυθαίρετη κατασκευή ή αλλαγή χρήσης έχει εκτελεστεί ή εγκατασταθεί σε κτίρια κοινωφελούς χρήσης, απαιτείται μελέτη στατικής επάρκειας αρμόδιου μηχανικού, η οποία θα περιλαμβάνει :

  1. γεωμετρική τεκμηρίωση στοιχείων και διάταξης του φέροντα οργανισμού,
  2. αποτίμηση της ποιότητας των υλικών του φέροντα οργανισμού,
  3. μελέτη επάρκειας του κτιρίου για δεδομένη στάθμη επιτελεστικότητας (σεισμικός συντελεστής),
  4. πρόταση ενισχύσεων του υφισταμένου φορέα, εάν απαιτείται,
  5. αντισεισμικό έλεγχο με τον σεισμικό συντελεστή που ίσχυε στην περίοδο κατασκευής του αυθαιρέτου και τον δηλώνει ο ιδιοκτήτης.

Στην περίπτωση κτιρίων που δεν έχουν χρήση κατοικίας απαιτείται και τεχνική έκθεση αρμοδίου μηχανικού για τον ηλεκτρομηχανολογικό έλεγχο του πίνακα των γειώσεων και των λοιπών ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, εφόσον υπάρχουν.

 

Διερεύνηση ευθυνών Μηχανικών

Επιβολή της προσωρινής ή οριστικής αφαίρεσης της άδειας άσκησης του επαγγέλματος.

Ως προς την διερεύνηση των Ευθυνών των Μηχανικών είναι αξιοσημείωτο, ότι στις περιπτώσεις κατασκευής αυθαιρέτων στο νέο νόμο εισάγεται μια δυσμενή νομική μεταχείριση εις βάρος των μηχανικών. Και τούτο διότι η κατά παρέκκλιση των κανόνων ρύθμιση συνιστά μέτρο που διέπει συνολικά την ποινική ευθύνη των μηχανικών.

Στην  έννοια της ποινικής ευθύνης εντάσσεται και η επιβολή της προσωρινής ή οριστικής αφαίρεσης της άδειας άσκησης του επαγγέλματος.

Η πρόβλεψη και η επιβολή των κυρώσεων εν γένει θα πρέπει να  διέπεται, πάντως, από την αρχή της αναλογικότητας, αφού συνιστούν περιορισμούς των δικαιωμάτων του ανθρώπου ως ατόμου και μέλους του κοινωνικού συνόλου (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος).

Τεχνική έκθεση και μελέτη στατικής επάρκειας.

  1. Με αφορμή την ανάλυση που ακολούθησε στα προηγούμενα κεφάλαια καθίσταται σαφές ότι σε περίπτωση κατά την οποία ο μηχανικός, εν γνώσει του κατά τη διεύθυνση της εκτέλεσης του έργου, την οποία αυτός πράγματι είχε αναλάβει, δέχτηκε την κατασκευή του με αποκλίσεις από την εγκεκριμένη οικοδομική άδεια και τις μελέτες που είχαν τεθεί υπόψη του και κατά παρέκκλιση τούτων, αλλά και των κοινώς αναγνωρισμένων κανόνων της επιστήμης και τέχνης και ως εκ τούτου γνωρίζει και προβλέπει ότι εξαιτίας αυτών, το έργο είναι ελαττωματικό και επικίνδυνο, για τη ζωή και την υγεία ανθρώπων, καθίσταται υπεύθυνος σε περίπτωση επέλευσης του κινδύνου (ΑΠ 8/2008, 9/2005, 11/2005, 13/2005, 408/2009).
  2. Kατά την νέα διαδικασία του νόμου, τόσο κατά την περίπτωση τεχνικής εκθέσεως μετά από μακροσκοπικό οπτικό έλεγχο που θα περιγράφει το σύστημα του φέροντος οργανισμού καθώς και τυχόν εμφανείς βλάβες, όσο δε περαιτέρω και στην περίπτωση ειδικής μελέτης… ο Μηχανικός θα πρέπει να εφαρμόσει με μεγάλη προσοχή το γνωστικό αντικείμενο που διδάχτηκε και την ειδική επιστημονική επάρκειά του. Από όλα όσα αναλύθηκαν καθίσταται σαφές ότι η συμμετοχή του και η ανάμειξή του  σε περίπτωση επέλευσης κινδύνου δημιουργεί  ζητήματα ευθύνης ποινικού χαρακτήρα.

Μέσω της διαδικασίας υπαγωγής στο δομημένο περιβάλλον των αυθαιρέτων κατασκευών  εάν ο Μηχανικός διαπιστώσει αποκλίσεις, τεχνικές ελλείψεις και αστοχίες θα πρέπει να λειτουργήσει υπεύθυνα ως η πολιτεία του έχει αναθέσει.

Μάλιστα δε όταν, μέσω του ελέγχου που η πολιτεία έθεσε με την νέα θέσπιση κανόνων, αντιληφθεί και γνωρίσει ότι το έργο το οποίο καλείται να καταγράψει ή να μελετήσει είναι ελαττωματικό και επικίνδυνο, για τη ζωή και την υγεία ανθρώπων δεν πρέπει να αποδεχτεί την υπαγωγή αυτού του έργου στην ρύθμιση.

Σε διαφορετική έκφανση, όπου ο ίδιος ‘’αποδεχτεί’’  ως μέσος Επιστήμονας  μηχανικός, την κατασκευή της οικοδομής κατά παρέκκλιση των μελετών που τέθηκαν υπόψη  του , των όρων  που οι μελέτες αυτές αλλά και η επιστήμη και η τέχνη θέτουν, τότε αυτός καθίσταται υπεύθυνος σε περίπτωση επέλευσης του κινδύνου.

 

 

Αντί επιλόγου Σημειώσεων

Ο σπουδαίος ρόλος του Μηχανικού.

Το οικιστικό περιβάλλον, ως προστατευόμενο αγαθό τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημοσίου δικαίου, συμπίπτει με τον υπό ευρεία έννοια ζωτικό χώρο του ανθρώπου, το σύνολο των απειράριθμων αγαθών και στοιχείων που είναι απαραίτητα για την επιβίωση, την διατήρηση της υγείας του, την ποιότητα ζωής και την ανάπτυξη της προσωπικότητας του.

Ο Μηχανικός έχει γενικά ένα σπουδαίο ρόλο και λόγο στο οικιστικό περιβάλλον  και πρέπει από σήμερα να γίνει αντιληπτό ότι έχει έναν ακόμη σπουδαιότερο ρόλο και λόγο . Και τούτο διότι ως αναλύθηκε έχει σίγουρα την απόδοση της ευθύνης…

 

Καρατσώλης Κων/νος Δικηγόρος Νομικός Συνεργάτης Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος

 

Εισηγήσειςadmin

Απώλεια εσόδων από την αυθαίρετη δόμηση

Ειδικότερες πτυχές ρυθμίσεων πολεοδομικού δικαίου γύρω από το ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης.

Υπόθεση ‘’αυθαίρετα’’

Στατιστικά στοιχεία – απώλεια δημοσίων εσόδων

  • 41.000.000 τ.μ Αυθαίρετης δόμησης.
  • Το σύνολο των καταγεγραμμένων δηλώσεων που φέρουν πολεοδομικές παραβάσεις είναι  776.844 ενώ την ίδια περίοδο έχουν εκδοθεί  643.748 βεβαιώσεις για μεταβίβαση ακινήτων.
  • Γενικό Σύνολο προϋπολογισμού (συμβατικού) αυθαίρετων κατασκευών
  • 49,674,433,753
  • Είδος απώλειας δημοσίων Eσόδων
  • Ασφαλιστικές Εισφορές ~25%: 12,418,608,438
  • ΦΠΑ (23% επί λοιπών δαπανών υλικών και εργασιών): 7,140,699,852
  • Φόροι εργατών, επιτηδευματιών – εργολάβων (10% επί λοιπών δαπανών υλικών και εργασιών): 3,104,652,110
  • Δημοτικά Τέλη, φόροι ακίνητης περιουσίας, κλπ ( 1% Χ 10 έτη): 4,967,443,375

Σύνολο:

  • 27.631.403.775

Στατιστικά στοιχεία – εικόνα δομημένου περιβάλλοντος.

  • Εντός/Εκτός Σχεδίου
  • Με/Χωρίς Άδεια
  • Αριθμός Δηλώσεων Ν. 4187
  • Ποσοστιαία Κατανομή Αρθμού Δηλώσεων
  • Εκτός Σχεδίου
  • Με αδεια 13.9%
  • Εντός Σχεδίου
  • Με αδεια 61.0%

Αυθαίρετο σχολείο μετά την πράξη υπαγωγής στο Ν.4178/2013. Κατά το νόμο έγινε στατική μελέτη επάρκειας , νέο τοπογραφικό διάγραμμα και πλήρη καταγραφή του κτιρίου.

 

Η σύγχρονη αθήνα

Αθήνα  – Favela rocinha (RIO)

Συμπεράσματα των στοιχείων – υπό το πρίσμα του πολεοδομικού δικαίου.

  • Η περιβαλλοντική βλάβη είναι δεδομένη – έχει κατακρεουργηθεί από πολεοδομικής απόψεως  ο σχεδιασμός των πόλεων κ’ των οικισμών μας.
  • Η ανάλυση των στοιχείων αναδεικνύει ότι η κύρια αιτία του φαινόμενου δεν ήταν η έλλειψη του πολεοδομικού σχεδιασμού παρά η έλλειψη κανόνων ελέγχου των κατασκευών και ο εθισμός στην παραβατικότητα και την φοροδιαφυγή.
  • Πολεοδομικές πυκνότητες ( πληθυσμός ανά πολεοδομική ενότητα ) είναι αυξημένες – ο υπάρχων σχεδιασμός έχει απολέσει σε μεγάλο βαθμό τον σκοπό θέσπισής του.
  • Δυσμενή μεταβολή των όρων διαβίωσης.

Β. Η θέση των κανόνων δικαίου γύρω από το ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης.

Η θέση των κανόνων δικαίου γύρω από το ζήτημα της αυθαίρετης δόμησης.

  • ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Ε` Ν.Δ 1923 Ελεγχος των εργασιών δομήσεως και εν γένει της τηρήσεως των σχετικών τη εφαρμογή των σχεδίων των πόλεων, κωμών κ.λ.π. διατάξεων.

Αρθρ. 52.

  1. Πάσα οικοδομή και εκτέλεσις οιασδήποτε εργασίας δομήσεως και εν γένει υπό του παρόντος Δ/τος προβλεπομένης κατασκευής ή εγκαταστάσεως εντός ή εκτός των πόλεων, κωμών κλπ. υπόκειται ως προς την μελέτην, την εκτέλεσιν και την χρησιμοποίησιν αυτής από απόψεως υγιεινής, ασφαλείας, αισθητικής και εν γένει τηρήσεως των διατάξεων του παρόντος Δ/τος και οιωνδήποτε ετέρων (καθ` όλα τα στάδια της κατασκευής και μετά ταύτην) εις τον έλεγχον του Κράτους, ασκούμενον υπό της κατά το παρόν Δ/τα αρμοδίας υπηρεσίας κατά τα ειδικότερον δια Δ/τος κανονισθησόμενα.

 

Πτυχές Νέων κανόνων που απαντούν στην απαλοιφή του φαινομένου.

  

N.4030/2011

  • Ελεγκτές δόμησης – άρθα 7 -11.
  • Ο έλεγχος είναι υποχρεωτικός για κάθε έργο που εκτελείται με άδεια δόμησης. Οι έλεγχοι διενεργούνται από διαφορετικό κάθε φορά Ελεγκτή Δόμησης με αυτοψία και έλεγχο της εφαρμογής των μελετών βάσει των οποίων εκδόθηκε η άδεια δόμησης.
  • Η Υ.ΔΟΜ. ενημερώνει ηλεκτρονικά την Ειδική Υπηρεσία Επιθεωρητών Δόμησης και Ενέργειας , η οποία ορίζει αυθημερόν με ηλεκτρονική κλήρωση τον ελεγκτή δόμησης και τον ενημερώνει σχετικά, καθώς και τον κύριο του έργου και τον γενικό επιβλέποντα.
  • Οι υποχρεωτικοί έλεγχοι διενεργούνται από τον ορισθέντα ελεγκτή δόμησης με την παρουσία των επιβλεπόντων μηχανικών και αφού προηγουμένως έχουν συμπληρωθεί από αυτούς τα προβλεπόμενα στοιχεία για τη δημιουργία της Ταυτότητας Κτιρίου.

Ν.4030/2011 – Ελεγκτές δόμησης

Οι έλεγχοι διενεργούνται στα εξής στάδια:

  1. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση ξυλοτύπων, οπλισμού θεμελίωσης και τοιχίων υπογείου.
  2. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση του φέροντος οργανισμού και της τοιχοποιίας.
  3. Μετά την ολοκλήρωση του κτιρίου.

Ν. 4030/2011 κ 4178/2013

  • Ενσωμάτωση σε όλες τις πράξεις και δικαιοπραξίες τοπογραφικού διαγράμματος με συντεταγμένες από εθνικό σύστημα.
  • Σκοπός του νομοθέτη:
    • Ταυτότητα ακινήτου
    • βασική περιγραφή και οριοθέτηση
    • κύρια βασική μελέτη και προεργασία για κάθε έργο δόμησης που θα συνδεθεί με το οικιστικό περιβάλλον.
    • Μονοσήμαντη καταγραφή.
    • Σοβαρός άξονας προστασίας περιβάλλοντος ( υπό την έννοια της πολεοδομικής επιβάρυνσης).
    • Ασφάλεια δικαίου, ασφάλεια συναλλαγών.
    • Αναγκαιότητα για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου

Ν.4178/2013 Βεβαίωση Μηχανικού και τοπογραφικό διάγραμμα σε κάθε δικαιοπραξία.

  • Καθιερώνεται ένα νέο δικαιολογητικό, όσον αφορά την κατάρτιση δικαιοπραξιών εν ζωή που έχουν ως αντικείμενο τη μεταβίβαση ή τη σύσταση εμπράγματου δικαιώματος σε ακίνητο. Η  βεβαίωση του Μηχανικού.
  • Ο νομοθέτης, ως εκφραστής της κρατικής βούλησης για πάταξη της αυθαίρετης δόμησης, δια του δικαιολογητικού αυτού, καθιερώνει ένα πρόσθετο στοιχείο ελέγχου, που προηγείται κάθε δικαιοπραξίας.
  • Παράλληλα θεσμοθετεί ένα σημαντικό πλαίσιο ευθυνών αστικού και ποινικού ενδιαφέροντος, όσον αφορά τους εμπλεκόμενους στη δικαιοπραξία.
  • Η βεβαίωση του μηχανικού που προβλέπεται συνοδεύεται από τοπογραφικό διάγραμμα, σύμφωνα με τις εκάστοτε ισχύουσες προδιαγραφές, εξαρτημένο από το κρατικό σύστημα συντεταγμένων.

Ν.4178/2013 –  επιβολή προστίμων για αυθαίρετες κατασκευές μετά την 28/07/2011 – Κατεδαφίσεις.

  • άρθρο 27 παρ.2
  • Επιβολή προστίμων και βεβαίωση στις Δ.Ο.Υ εντός προθεσμίας 10 ημερών με ποινική ευθύνη των υπαλλήλων για την μη αποστολή.
  • ( Από ελέγχους των επιθεωρητών δημόσιας διοίκησης αναδείχτηκε το φαινόμενο πριν την εφαρμογή των διατάξεων να μην αποστέλλονται τα πρόστιμα προς βεβαίωση κατά τον Κ.Ε.Δ.Ε)
  • Άρθρο 38 Κεφάλαιο Β νόμου 4178/2013
  • Αρμόδια αρχή για την κατεδάφιση ορίζεται η Γ.Γ Αποκεντρωμένης Διοίκησης
  • Η Ειδική Υπηρεσία Κατεδαφίσεων ( ΥΠΕΚΑ) έχει αρμοδιότητα εποπτείας , καθορισμού προτεραιοτήτων κατεδάφισης , ελέγχου των ενεργειών και συντονισμού . Κατ’ εφαρμογή των διατάξεων έγιναν εκατοντάδες κατεδαφίσεις και έχουν προγραμματιστεί οικονομικά και τεχνικά σειρά κατεδαφίσεων σε προστατευόμενες περιοχές.

Ν.4067/2012 Νέος Οικοδομικός Κανονισμός

  • Διαχωρισμός αδειοδοτήσεων …. Κατάταξη και τρόπος αδειοδότησης κατασκευής σύμφωνα με το είδος των κατασκευών.
  • Ενίσχυση και πολεοδομικά κίνητρα για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων
  • Νέα αρχιτεκτονική διάταξη του κτιρίου και των προσμετρώμενων στο συντελεστή χώρων κύριων και βοηθητικών.

Ν.4164/2013 – Κτηματολόγιο και δασικοί χάρτες.

Οι ηλεκτρονικές βάσεις του Εθνικού Κτηματολογίου διασυνδέεται με τις ηλεκτρονικές βάσεις :

  • Tαυτότητας κτιρίων – ηλεκτρονική βάση αυθαιρέτων
  • Πληροφοριακό σύστημα του Υπουργείου Οικονομικών
  • Πληροφοριακό σύστημα της Δ.Ε.Η

N. 4258/2014 ( Ορισμοί και οριοθέτηση ρεμμάτων)

  • Κεφάλαιο Α. του Νόμου.
  • Τομή υπό το πρίσμα του δικαίου η υποχρέωση υδραυλικής μελέτης και περιβαλλοντικής μελέτης με πρόνοια του ιδιώτη πριν την κατασκευή πλησίον ρεμάτων κατά την προσωρινή οριοθέτηση –
  • Ψηφιακή βάση δεδομένων και καταγραφή

(Απαιτούνταν προσωρινή οριοθέτηση με αυτοψία των πολεοδομικών υπηρεσιών χωρίς επιστημονική εκτίμηση μελέτης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με τον προγενέστερο Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό.)

Ν. 4269/2014

  • Ολοκλήρωση θεσμικών γραμμών και ψηφιακή αποτύπωση όλης της πληροφορίας.
  • Ψηφιακή αποτύπωση όλων των ορίων οικισμών της χώρας.
  • Έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για την έγκριση των τοπικών χωρικών σχεδίων και των ειδικών χωρικών σχεδίων
  • Κοινό Επίπεδο σχεδίου με κοινές προδιαγραφές και κοινά κανονιστικά στοιχεία – για όλους τους οργανωμένους υποδοχής ( ομογενοποίηση όλων των σχετικών προβλέψεων σχεδιασμού αρμοδιότητας διαφορετικών Υπουργείων – Τουρισμός – Βιομηχανία – Επιχειρηματικές δραστηριότητες)
  • Μείωση των επιπέδων σχεδιασμού και ολοκλήρωση των διαδικασιών έγκρισης των σχεδίων.

Ν.4280/2014 Κεφάλαια Α και Β Περιοχές Περιβαλλοντικής Αναβάθμισης και Ιδιωτικής Πολεοδόμησης Φθίνοντες και εγκαταλελλειμένοι οικισμοί.

  • Αναβίωση και ανασυγκρότηση μικρών – φθινόντων και εγκαταλελλειμένων οικισμών.
  • Αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος και της πολιτιστικής κληρονομιάς.
  • Κίνητρα για την ανταλλαγή εκτάσεων και δικαιωμάτων δόμησης από τις μεγάλες πόλεις στην περιφέρεια –
  • κίνητρα για οργανωμένη δόμηση

Κύριος στόχος –   αποφυγή της εκτός σχεδίου δόμησης.

Νομικοί προβληματισμοί  – συμπεράσματα υπό την αρχή του δημοσίου ενδιαφέροντος.

  • H έλλειψη καταγραφής του πραγματικού δομημένου περιβάλλοντος αναιρεί κάθε ορθολογικό σχεδιασμό που προβλέπει το σύνταγμα μας.
  • η καταγραφή αποτελεί νομική και τεχνική αναγκαιότητα. Άλλως θα οδηγηθούμε σε έναν εικονικό σχεδιασμό.
  • είναι αδύνατο να επιβληθεί το μέτρο της κατεδάφισης όταν το φαινόμενο είναι σε αυτή την έκταση και μάλιστα όταν στην πλειοψηφία τους οι αυθαίρετες κατασκευές είναι προσθήκες και υπερβάσεις σε κτίσματα με άδεια ,
  • πιθανές κατεδαφίσεις θα δημιουργήσουν μεγάλα ζητήματα δημοσίου ενδιαφέροντος ασφάλειας των κατασκευών και ενάντια στην υποχρέωση του κράτους να διαφυλάξει την ασφάλεια αυτή.

 

Προσεγγίσεις υπό το πρίσμα της νομολογίας (ΣτΕ 123/2007 Ολ., 1528/2003 Ολ.)

 

Προσεγγίσεις υπό την αρχή της υποχρέωσης του κράτους δικαίου για την ασφάλεια των κατασκευών

  • Με την Σ.τ.Ε. 2692/2009 (A΄ Τμήμα) κρίθηκε ότι ήταν νόμιμη η κρίση του δικάσαντος εφετείου ότι η αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία δεν ήλεγξε την πληρότητα των στατικών μελετών που είχαν υποβληθεί και δεν διενήργησε έστω και μία αυτοψία κατά το στάδιο της ανεγέρσεως και αποπερατώσεως του επίμαχου κτηρίου, και έτσι στοιχειοθετήθηκε ευθύνη του Δημοσίου από παράνομη παράλειψη των οργάνων του. ( Ricomex)

 

Κανόνας – ηθική στάση περιβαλλοντική κουλτούρα

  • όπου ο κανόνας ήταν σκληρός , απόλυτος… όπως παραδείγματος χάριν σε οικισμούς – μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς ή και σε παραδοσιακούς οικισμούς όπου απαιτείτο από ειδικότερες διατάξεις έλεγχος κατά την κατασκευή αλλά και επιστημονική στάση προστασίας από το κοινωνικό σύνολο……δεν υφίστανται αυθαίρετα ή έστω τα ποσοστά είναι πολύ μικρά….

 πολιτεία του πλάτωνος  …

    ‘’βέλτιστη ιδανική πολιτεία , η οποία θα ικανοποιούσε τα ηθικά και κοινωνικά ιδεώδη σε μια πολεοδομικώς άρτια πόλη.’’

Εισηγήσειςadmin

Δήλωση του Ν.651/1977 – Μία εξουσιοδότηση της Πολιτείας και οι ευθύνες που απορρέουν.

Τοπογραφικό διάγραμμα
Η σημασία του – δημόσιο το ενδιαφέρον

  • Ταυτότητα ακινήτου
  • βασική περιγραφή και οριοθέτηση
  • κύρια βασική μελέτη και προεργασία για κάθε έργο δόμησης που θα συνδεθεί με το οικιστικό περιβάλλον.
  • Μονοσήμαντη καταγραφή.
  • Σοβαρός άξονας προστασίας περιβάλλοντος ( υπό την έννοια της πολεοδομικής επιβάρυνσης).
  • Ασφάλεια δικαίου, ασφάλεια συναλλαγών.
  • Αναγκαιότητα για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου
  • Εργασία κρατικού ενδιαφέροντος – ‘’δημοσίου’’ χαρακτήρα

 

Παρατηρήσεις – Διαπιστώσεις

Η έλλειψη ορθών και άρτιων τοπιογραφικών μελετών μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα:

  • Αυθαίρετη δόμηση
  • Άκυρες δικαιοπραξίες
  • Ανάκληση αδειών λόγω λαθών, αναληθών στοιχείων , ψευδών στοιχείων.

 

Νομικό πλαίσιο. Παρατηρήσεις

Πολιτειακή βούληση (Ν.651/1977 ……………. Ν.4014/2011 -4030/2011)

Σκοπός  του νομοθέτη:

  • Να απαιτήσει την παραγωγή εξαρτημένων τοπογραφικών διαγραμμάτων για το σύνολο των διαδικασιών σύνταξης τοπογραφικών που προβλέπονται από την κείμενη νομοθεσία.
  • Να αποδώσει κύριες και σημαντικές ευθύνες στους Μηχανικούς που θα προβούν σε παράνομες πράξεις προκειμένου να εξασφαλίσει την ορθή λειτουργία των κανόνων και την απόδοση προς το κοινωνικό σύνολο άρτιων και επιστημονικά άριστων μελετών προς ασφάλεια δικαίου και συναλλαγών.

 

Τοπογραφικό διάγραμμα. Μελέτη και σύνταξη υπό το πρίσμα του δικαίου.

“Μελέτη” είναι το αποτέλεσμα συστηματικής και αναλυτικής επιστημονικής και τεχνικής εργασίας και έρευνας σε συγκεκριμένο απλό ή σύνθετο γνωστικό αντικείμενο, που αποβλέπει ιδίως στην παραγωγή τεχνικού έργου ή στην επέμβαση σε τεχνικό έργο ή αφορά στο σχεδιασμό και την απεικόνιση τεχνικού έργου ή παραγωγικής διαδικασίας ή σε μεθόδους ανάπτυξης και σχεδιασμού του ευρύτερου χώρου … (βλ.π.χ ορισμό άρθρο Ν.3316/2005)

Κύριες εφαρμογές και  προσάρτηση:

  • 1. Στην τοπογραφική μελέτη για την έκδοση οικοδομικών
  • 2. Δικαιοπραξίες
  • 3. Σε πράξεις τακτοποίησης και αναλογισμού
  • 4. Σε τοπογραφικά διαγράμματα για κυκλοφοριακές συνδέσεις
  • 5. Σε τοπογραφικά διαγράμματα για χαρακτηρισμό έκτασης
  • 6. Τοπογραφικό διάγραμμα και διορθώσεις κτηματολογικών εγγραφών.

Ευθύνες Μηχανικού:

  • Για την – αντικειμενική παραβίαση ενός καθήκοντος επιμελείας θα πρέπει κάθε φορά να αποδεικνύεται και αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ αυτής ( της παραβίασης) και του ζημιογόνου αποτελέσματος.
  • Τέτοιους αντικειμενικούς κανόνες επιμελείας, η παραβίαση των οποίων (επίσης σε αντικειμενικό επίπεδο) αποτελεί κατά νόμο άλλα και λογικά ουσιώδη προϋπόθεση για την θεμελίωση ευθύνης μηχανικού, αποτελούν και οι περιλαμβανόμενοι σε διατάξεις νόμων, οι οποίοι ρυθμίζουν τις προδιαγραφές για τη σύνταξη και την εκπόνηση τοπογραφικών διαγραμμάτων

Η διάκριση των προδιαγραφών και των  υποχρεώσεων του μηχανικού προκύπτει από την παράθεση των διατάξεων που αναφέρονται στην υποχρέωση σύνταξης και εκπόνησης μελέτης τοπογραφικού διαγράμματος.

Πρέπει, επομένως, οπωσδήποτε να αναζητείται βάσει της συμβατικής σχέσης και της ρυθμιστικής  νομοθεσίας, τι ευθύνες αναλαμβάνει ο Μηχανικός.

 

Κωδικοποίηση διατάξεων

  • Προς ανάλυση των ευθυνών θα πρέπει πρωτίστως να κωδικοποιήσουμε τις διατάξεις των προδιαγραφών για την σύνταξη των τοπογραφιών διαγραμμάτων ώστε κάθε φορά να είναι ευανάγνωστη η διάκριση τους.
  • Ν.651/1977. (έλεγχος κατά ρητή αναφορά του άρθρου).
    (Γνωμοδότηση Εισαγγελέα Α.Π. υπ΄αριθμ.5/2009, (1920/2010 Α.Π)
  • Ν.4014/2011.
  • Ν.4030/2011.

Εγκύκλιος 34/9-7-92 του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε./ Διευθ. Τοπογραφικών Εφαρμογών , η οποία  παραπέμπει στις ισχύουσες αποφάσεις σύνταξης Μελετών Πράξεων Εφαρμογής:

  • Αποφ. ΔΤΕ/β/οικ 6504/344 της 13/30-3-2001 (ΦΕΚ 346Β).
  • Αποφ. Οικ 71934/9734 12-11-89.
  • Αποφ. Οικ 3504/1106 της 30.1/14-2-91 (ΦΕΚ 72Δ) (Β κατοικία).
  • Αρθρο 14 του Ν998/79 όπως τροποποιήθηκε με τον Ν3208/2003 . για τα διαγράμματα που υποβάλλονται στις δασικές Υπηρεσίες.
  • Αρθρο 4  του Ν.2971/2001, ως έχει τροποποιηθεί  και ισχύει για τα διαγράμματα καθορισμού αιγιαλού-παραλίας.
  • Άρθρο 5 παρ. 1 εδ. τελευταίο Ν. 651/1977, όπως προστέθηκε με το άρθρο 3 παρ. 3 Ν. 3481/2006.
  • Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 5 παρ. 1 Ν. 651/1977
    «…εις πάσαν δικαιοπραξίαν έχουσαν ως αντικείμενον μεταβίβασιν λόγω πωλήσεως οικοπέδου ή αγροτεμαχίου μετά ή άνευ κτισμάτων επισυνάπτεται εις το πωλητήριον συμβόλαιον τοπογραφικόν διάγραμμα, υπογραφόμενον υπό των συμβαλλομένων και του συντάσσοντος τούτο μηχανικού ή υπομηχανικού εις το οποίον αναγράφονται τα μήκη των πλευρών, τα όρια προς τους όμορους ιδιοκτησίας, τα ονόματα των γνωστών ιδιοκτητών των ως και το εμβαδόν του πωλουμένου ακινήτου. ………………………………………………εάν ο συντάξας το διάγραμμα και οι συμβαλλόμενοι δηλούν ή βεβαιούν, εν γνώσει, ψευδή ως προς τα ανωτέρω γεγονότα, τιμωρούνται με την ποινήν του άρθρου 2 του Ν.Δ. 105/1969..» (ήδη άρθρο 22 παρ. 6 Ν. 1599/86).
  • Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτουν τα εξής:Mε την προστατευτική διάταξη του άρθου 5 του Ν.651/9777 (βλ και ερμηνευτική εγκύκλιο 26031/45/77) τέθηκε (επί ποινή ακυρότητας όλων των δικαιοπραξιών που έχουν ως αντικείμενο τη μεταβίβαση λόγω πωλήσεως οικοπέδου ή αγροτεμαχίου κτλ.) ως υποχρεωτική η υπεύθυνη δήλωση του Μηχανικού σχετικά με την επιτρεπόμενη ή όχι ανοικοδόμηση του ακινήτου σύμφωνα με τις πολεοδομικές διατάξεις.

    Η σχετική διάταξη προέβλεψε πειθαρχικές και ποινικές ευθύνες. Η συγκεκριμένη υπεύθυνη δήλωση τέθηκε ως απαραίτητο στοιχείο προς όφελος των συμβαλλομένων και με σκοπό του νομοθέτη την ορθή τήρηση του Νόμου 651/1977 η οποία καθιέρωσε ένα νέο προστατευτικό πλαίσιο , συνταγματικά καθιερούμενο, μειώνοντας τις περιπτώσεις κατατμήσεων  και την ανεξέλεγκτη δόμηση.

    Πράγματι, το πλαίσιο αυτό διατυπώνεται ευθέως με την  διάταξη του άρθρου 4 του ανωτέρω νόμου στην οποία καθορίζεται ο προστατευτικός σκοπός του νομοθέτη να τηρηθούν πιστά οι απαγορεύσεις που τέθηκαν με το άρθρο 16 και την παρ. 1 του άρθ. 20 του από 17-7/16.8.1923 Ν. Δ/τος “περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών “και της παρ. 2 του άρθ. 2 του Ν.Δ. 690/48 “περί συμπληρώσεως των “περί σχεδίων πόλεων διατάξεων”.

  • Στην περίπτωση που κάποιος Μηχανικός κατηγορείται για ψευδή δήλωση του άρθρου 5 του Ν.651/1977, βεβαίως θα πρέπει πάντα να διερευνάται το στοιχείο της δήλωσής του (Αν δηλ η δήλωσή του ήταν ορθή σύμφωνα με τις ‘’πολεοδομικές’’ διατάξεις ως με σκοπό την διασφάλιση των συναλλαγών).
  • Αντικείμενο της δήλωσης του Ν.651/1977 δεν μπορούν να αποτελέσουν στοιχεία που αφορούν στην οικοδομησιμότητα ή όχι του ακινήτου που προέρχονται  αποκλειστικά από άλλες υπηρεσίες για λόγους δημοσίου συμφέροντος  πλην των πολεοδομικών γραφείων υπό την μορφή διοικητικής πράξης  και φυσικά μόνο κατόπιν αιτήσεως.

 

Ποινές

  • Αδικοπραξία
  • Ψευδή βεβαίωση
  • Δήλωση Ν.651/1977
  • Ειδικές διατάξεις Ν.4014/2011 –Ν.4030/2011

Άρθρο 23 Ν.4014/2011

  • Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, οι μηχανικοί που χορήγησαν ανακριβή βεβαίωση για την κατάρτιση δικαιοπραξίας, τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών και χρηματική ποινή από 30.000 μέχρι 100.000 ευρώ, ανάλογα με την αξία της αυθαίρετης κατασκευής.
  • Επίσης, ως διοικητικό μέτρο, στους μηχανικούς της προηγούμενης παραγράφου, ανεξάρτητα από την ποινική τους δίωξη, επιβάλλεται προσωρινή ή οριστική απαγόρευση άσκησης του επαγγέλματος από το αρμόδιο πειθαρχικό όργανο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης.

Άρθρο 7 παρ.9 .Ν.4030/2011

Αν:

  • αα) Οι υποβαλλόμενες μελέτες δεν εκπονήθηκαν σύμφωνα με τις οικείες πολεοδομικές διατάξεις ή σύμφωνα με τα εγκεκριμένα στοιχεία του τοπογραφικού διαγράμματος και του διαγράμματος δόμησης, επιβάλλεται σε βάρος του μελετητή μηχανικού η κύρωση της απαγόρευσης εκπόνησης και υπογραφής μελετών για την έκδοση έγκρισης δόμησης και άδειας δόμησης.

Τοπογράφοι Μηχανικοί
Διαπιστευμένοι – Επιθεωρητές – Ελεγκτές

  • Είναι πάγια η θέση του κράτους δικαίου ότι στους Μηχανικούς ανατίθεται έργο δημοσίου ενδιαφέροντος
  • Προσμονή από την πολιτεία να ανταποκριθούν στο έργο
  • Προστασία του πολίτη – επιτάχυνση των διαδικασιών – απλούστευση των υπηρεσιών

 

Ενημέρωση – Ορθή διάκριση καθηκόντων – Διαπίστευση

  • Πρότυπα – σχέδια ( Κανένα υποκειμενικό στοιχείο ελέγχου)
  • διάκριση ευθυνών – πεδίο ευθυνών
  • γνωστοποίηση προς του πολίτες των καθηκόντων και των ευθυνών
  • Ειδικές εξετάσεις.
  • Δημιουργία Μητρώων
  • Κλήρωση για τον ορισμό
  • Ηλεκτρονική καταγραφή και διαδικασία.

 

Μηχανικός – Ελληνική πολιτεία

  • Eγγυητής της ασφάλειας δικαίου
    Της ορθής καταγραφής και προστασίας του περιουσιακού δικαιώματος των πολιτών.
  • Κρατικός αρωγός και λειτουργός
    (ο ρόλος κάθε επιστήμονα που σχετίζεται με την δημόσια πίστη και το δημόσιο συμφέρον)

 

Κων/νος Δ.Καρατσώλης
k.karatsolis@gmail.com

1 2